Dzięki podróżom i restauracjom z całego świata możemy dziś spróbować dań z najdalszych zakątków globu bez wychodzenia z miasta. Ten quiz sprawdzi, czy wiesz, z jakich krajów pochodzą słynne potrawy.
Świat na talerzu
Jeszcze trzydzieści lat temu „egzotyczna kolacja” w polskim mieście oznaczała zwykle pizzę albo chińską restaurację z kurczakiem w pięciu smakach. Dziś na jednej ulicy znajdziemy bar z ramenem, budkę z kebabem, restaurację indyjską i kawiarnię z bajglami. Polacy podróżują, oglądają programy kulinarne i gotują z przepisów z internetu, a w supermarketach są składniki, o których nasi rodzice nawet nie słyszeli.
Ta kulinarna rewolucja ma też drugą stronę. Dania podróżują, ale po drodze się zmieniają. Kucharze dostosowują je do lokalnych gustów i dostępnych produktów, więc potrawa zamówiona w Warszawie może mieć niewiele wspólnego z oryginałem. Dlatego najlepszym sposobem, by poznać kuchnię danego kraju, jest wciąż wizyta na miejscu – najlepiej na targu i w małych barach, w których jedzą mieszkańcy.
Jedzenie jako dziedzictwo
UNESCO uznało niektóre tradycje kulinarne za niematerialne dziedzictwo ludzkości. Na liście znalazły się m.in. francuski posiłek gastronomiczny, dieta śródziemnomorska, tradycyjna kuchnia japońska washoku, a także sztuka neapolitańskich pizzaiolo. To dowód na to, że jedzenie to nie tylko odżywianie, ale też kultura, rytuał i tożsamość.
W wielu krajach potrawy narodowe są przedmiotem dumy i sporów. Sąsiedzi kłócą się, kto wymyślił dany przysmak, a ambasady organizują festiwale kulinarne jako formę dyplomacji. Bywa, że jedno danie pod różnymi nazwami występuje w kilku krajach regionu, a każdy uważa je za swoje.
Przyprawy, które definiują kuchnię
Kuchnię danego kraju często rozpoznajemy po zapachu. W jednych dominuje czosnek, oliwa i zioła, w innych – trawa cytrynowa, sos rybny i limonka. Gdzie indziej królują kumin, kolendra i chili, a jeszcze gdzie indziej – sos sojowy, imbir i sezam. Te zestawy smaków wynikają z klimatu, upraw i historii handlu: kraje leżące na szlakach kupieckich mają zwykle bogatsze i bardziej złożone kuchnie.
Jedzenie ulicy
Ogromna część kuchni świata to jedzenie uliczne – tanie, szybkie i pełne smaku. Nocne targi w Azji, stragany w Ameryce Łacińskiej i food trucki w miastach Europy pokazują, jak wiele można przygotować na małym stanowisku. Coraz więcej polskich miast ma swoje festiwale street foodu, na których w jeden wieczór można odbyć kulinarną podróż przez kilka kontynentów.
Gotuj w domu, podróżuj w kuchni
Nie trzeba kupować biletu lotniczego, by spróbować kuchni świata. Wystarczy wybrać jeden kraj w miesiącu, poszukać tradycyjnego przepisu i zrobić zakupy w sklepie z produktami etnicznymi. Taka zabawa świetnie sprawdza się z dziećmi i przyjaciółmi – każdy może przygotować jedno danie, a przy stole opowiedzieć coś o jego historii. Po quizie wybierz potrawę, która najbardziej cię zaintrygowała, i spróbuj ugotować ją w najbliższy weekend.
Kuchnia fusion
Współcześni szefowie kuchni chętnie łączą tradycje z różnych stron świata. Tak powstaje kuchnia fusion: pierogi z nadzieniem inspirowanym kuchnią azjatycką, burgery z oscypkiem albo desery łączące polskie owoce z egzotycznymi przyprawami. Niektóre z tych połączeń zachwycają, inne szybko odchodzą w zapomnienie.
Fusion to nie wynalazek naszych czasów. Kuchnie od zawsze mieszały się na szlakach handlowych, w portach i w miastach pełnych imigrantów. Wiele potraw, które dziś uważamy za tradycyjne, powstało właśnie z takich spotkań.
Najczęstsze pytania
Jakie kuchnie są na liście UNESCO?
M.in. francuski posiłek gastronomiczny, dieta śródziemnomorska i tradycyjna japońska kuchnia washoku.
Gdzie kupić składniki do kuchni świata?
W sklepach z produktami etnicznymi, na stoiskach w dużych supermarketach i w sklepach internetowych.
Czy dania w restauracjach są takie jak w kraju pochodzenia?
Często nie. Kucharze dostosowują przepisy do lokalnych gustów i dostępnych składników.